Tác giả: Pjotr Sauer
Dương Lệ Chi biên dịch
5-5-2026
Điện Kremlin thắt chặt an ninh trước lễ kỷ niệm lớn nhất của Nga vào ngày 9 tháng 5, trong bối cảnh lo ngại về các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái từ Ukraine.
Hôm thứ Ba [ngày 5-5-2026], Nga đóng cửa các sân bay và tạm thời cắt quyền truy cập mạng di động đối với nhiều người dùng ở Moscow, trong bối cảnh nước này thắt chặt an ninh trước thềm lễ duyệt binh Ngày Chiến thắng 9/5, đánh dấu sự thất bại của Đức Quốc xã.
Cuộc duyệt binh – lễ kỷ niệm quốc gia quan trọng nhất của Nga – vốn đã bị cắt giảm quy mô và sẽ diễn ra mà không có sự góp mặt của các khí tài quân sự hạng nặng lần đầu tiên sau gần hai thập niên, giữa những lo ngại về các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái tầm xa từ phía Ukraine. Gần đây, Ukraine đã chứng minh được khả năng xuyên thủng hệ thống phòng không dày đặc của Moscow: Sáng thứ Hai [ngày 4-5-2026], một chiếc máy bay không người lái đã đâm trúng một tòa nhà chung cư cao tầng, cách Điện Kremlin chỉ vài dặm.
Trong một nỗ lực dường như nhằm bảo vệ cuộc duyệt binh quân sự này, hồi đầu tháng, Moscow đã tuyên bố một lệnh ngừng bắn đơn phương với Ukraine trong hai ngày 8 và 9-5, đồng thời cảnh báo rằng, sẽ thực hiện một “cuộc tấn công tên lửa quy mô lớn” vào trung tâm Kyiv nếu lệnh này bị vi phạm.
Ngày Chiến thắng luôn đóng vai trò trọng tâm trong quan niệm về bản sắc Nga của Vladimir Putin trong suốt hơn 25 năm qua, kể từ khi ông ta lên nắm quyền. Từ khi cuộc xâm lược toàn diện vào Ukraine nổ ra, Điện Kremlin đã tăng cường tận dụng lễ kỷ niệm thường niên này; Putin sử dụng dịp này để định hình dư luận và biện minh cho cuộc chiến hiện tại.
Ukraine bác bỏ đề xuất này, coi đó là một mưu đồ đầy toan tính nhằm bảo vệ cuộc duyệt binh khỏi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái. Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky đã đáp trả bằng cách tuyên bố một lệnh ngừng bắn khác, bắt đầu từ ngày 6/5, đồng thời khẳng định việc mong Kyiv tuân theo một lệnh ngừng bắn gắn liền với một ngày lễ quân sự của Nga là điều “thiếu nghiêm túc”.
Ông Kyrylo Budanov – Chánh văn phòng của Tổng thống Zelensky – sau đó cho biết đề xuất ngừng bắn của Ukraine, cho thấy nước này đã sẵn sàng cho một nền hòa bình lâu dài hơn.
“Lệnh ngừng bắn do Ukraine đưa ra thể hiện khát vọng hòa bình thực sự từ phía chúng tôi. Nó không gắn liền với bất kỳ ngày tháng cụ thể nào, chỉ nhằm mục đích áp đặt các giáo điều ý thức hệ, mà là vì mục đích bảo vệ sinh mạng con người và khôi phục an ninh“, ông Budanov viết trên ứng dụng Telegram.
“Nếu lệnh ngừng bắn do Tổng thống công bố được thực hiện trên cơ sở song phương, chúng tôi sẽ gia hạn nó. Và điều này sẽ mang lại cho chúng ta… một chút… hy vọng về việc thiết lập một nền hòa bình bền vững“, ông nói thêm. Moscow hiện vẫn chưa đưa ra bình luận nào về đề xuất của Ukraine.
An ninh ở thủ đô Nga được thắt chặt một cách rõ rệt trong những ngày gần cuộc duyệt binh; các chốt kiểm soát được thiết lập trên khắp thành phố, đồng thời các tay súng bắn tỉa và các tổ súng máy cũng đã được bố trí trên các tháp canh của Điện Kremlin.
Hôm thứ Ba, cư dân khắp Moscow thức dậy và nhận thấy tín hiệu sóng di động đã bị cắt hoàn toàn. Sự gián đoạn này ảnh hưởng nặng nề nhất đến giới lao động; các tài xế taxi cho biết, họ không thể nhận được tiền từ khách, trong khi các nhân viên giao hàng buộc phải gõ cửa nhà khách hàng để xin dùng nhờ Wi-Fi, nhằm cập nhật trạng thái hoàn tất đơn hàng. Đến giữa trưa, khả năng truy cập dường như đã được khôi phục phần lớn, nhưng người ta dự báo sẽ còn xảy ra thêm nhiều đợt mất sóng nữa trong những ngày tới.
Trước đó, các quan chức Nga từng biện minh rằng, những đợt cắt sóng như vậy là cần thiết, nhằm bảo vệ thủ đô khỏi các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái và những hành vi phá hoại.
Tình trạng mất sóng luân phiên diễn ra hàng tháng trời, buộc một bộ phận người dân Nga phải quay lại sử dụng máy bộ đàm (walkie-talkies) và máy nhắn tin, gây nên làn sóng phẫn nộ trên khắp cả nước, đồng thời làm sụt giảm tỷ lệ ủng hộ dành cho Tổng thống Putin.
Hôm thứ Ba, Giáo hội Chính thống giáo Nga kêu gọi các tín hữu không nên quá lo lắng về tình trạng mất sóng internet trên diện rộng này; thay vào đó, họ nên tận dụng sự gián đoạn này để suy ngẫm về việc “cứu rỗi linh hồn” và thực hiện các hành động bác ái. Một quan chức cấp cao của Giáo hội nhận định rằng, những đợt mất sóng này nên khơi gợi suy nghĩ về “sự mong manh của nền văn minh công nghệ“, và rằng “sự toàn năng của công nghệ trở nên mờ nhạt trước sự vĩnh cửu“.
Cả bốn sân bay ở Moscow đều đã tạm ngưng hoạt động trong ngày thứ Ba [ngày 5-5-2026] do những lo ngại về an ninh chưa được xác định rõ. Năm ngoái, Ukraine từng tìm cách gây rối các hoạt động chuẩn bị cho sự kiện này bằng việc phóng hàng loạt máy bay không người lái mang theo thuốc nổ nhắm vào Moscow, gây ra tình trạng hỗn loạn giao thông, khiến hàng ngàn chuyến bay bị hủy hoặc hoãn.
Bên cạnh việc tăng cường sự hiện diện an ninh trên các đường phố Moscow, Nga cũng đã đẩy mạnh công tác bảo vệ cá nhân cho Tổng thống Putin trong những tháng gần đây, theo một báo cáo tình báo châu Âu, được trang tin iStories trích dẫn.
Cơ quan Bảo vệ Liên bang Nga (FSO) – đơn vị chịu trách nhiệm bảo vệ các quan chức cấp cao – đã thắt chặt đáng kể các biện pháp an ninh xung quanh Tổng thống. Ông được cho là đang dành nhiều thời gian hơn trong các hầm ngầm kiên cố để trực tiếp chỉ đạo các nỗ lực chiến tranh, đồng thời ngày càng trở nên tách biệt khỏi đời sống dân sự thường nhật.
Báo cáo cũng cho biết thêm rằng, các đầu bếp, vệ sĩ và nhiếp ảnh gia làm việc trực tiếp với Tổng thống cũng bị cấm sử dụng các phương tiện giao thông công cộng, trong bối cảnh Điện Kremlin đang dấy lên những lo ngại về nguy cơ xảy ra một âm mưu ám sát nhắm vào Tổng thống.